تاریخ اسلامی را می توان به دو مرحله مطالعاتی تقسیم کرد :
1. سیر در تاریخ اسلام:
– فروغ ابدیت ، سبحانی ، جعفر
– تاریخ اسلام (از جاهلیت تا رحلت پیامبر اسلام)، مهدی پیشوایی، قم، دفتر نشر معارف،1383
– منتهی الآمال (حاج شیخ عباس قمی ) 2 جلد ،اتشارات وحدت بخش ،1386
– تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی ،رسول جعفریان ،انتشارات انصاریان ،قم، 1385
– حماسه حسینی جلد 1 و 2 (شهید مطهری ” ره ” )
– خدمات متقابل اسلام و ایران (شهید مطهری ” ره ” )
– فلسفه تاریخ (1- 4) (شهید مطهری ” ره ” )
– سیرى در سیره ائمه اطهار علیهم السلام (شهید مطهری ” ره ” )
– نهضتهاى اسلامى درصد ساله اخیر(شهید مطهری ” ره ” )
– نقش دین در تحولات تاریخى (پانزده گفتار) (شهید مطهری ” ره ” )
– نقش حادثه کربلا در تحول تاریخ اسلامى (پانزده گفتار) (شهید مطهری ” ره ” )
– احیاى تفکر اسلامى(شهید مطهری ” ره ” )
– سیر تطور کلام شیعه از عصر غیبت تا خواجه نصیر طوسی ،محمد صفر جبرئیلی،سازمان انتشارات فرهنگ و اندیشه اسلامی
در این کتاب ،عصر هایی که در آن عصر، عده ای از شخصیت ها موجب رشد و نمو تفکر کلامی اسلام و شیعه بوده اند مورد بررسی قرار گرفته است .
– مروج الذهب (على بن حسین مسعودی )
مسعودى ابتدا کتابى با عنوان «اخبار الزمان و من اباده الحدثان» در 30 جلد نگاشت، سپس آن را مختصر کرد و «الکتاب الاوسط» نامید، اختصارى از این کتاب را نیز برگزید و «مروج الذهب» نامید. او بهترین و عالیترین مطالب دیگر کتابهایش را برگزید و در این کتاب آورد. از این رو کتاب را مروج الذهب (مرغزار طلا) نامید.
مروج الذهب داراى دو بخش است. در بخش نخست تاریخ خلقت و انبیاء و ملل مختلف تا قبل از بعثت پیامبر (ص) بررسى شده است. بخش دوم کتاب با بعثت پیامبر آغاز و با ذکر حوادث تا سال 336 پایان مىیابد.
مروج الذهب تاریخی است عمومى که علاوه بر تاریخ مسلمانان، به تاریخ جهان و احوال دیگر ملل نیز پرداخته است. روش مسعودى در تاریخ نگارى، شیوه موضوعى است، هر چند او بین روش موضوعى و سالشمار جمع کرده و هنگام پرداختن به یک موضوع ترتیب زمانى را رعایت کرده است. او با وارد کردن عنصر استدلال عقلائى به قلمرو مباحث تاریخى از مرز «دیدن حادثه و نقل آن» گذشته و در وراى حوادث به دنبال علل و اسباب وقوع گشته است. طرح مباحث تمدن و فرهنگ و اهتمام به تاریخ و تفکر اقلیتها و مذاهب در مروج الذهب چشمگیر است.
مسعودى در لابلاى مطالب علمى و تاریخى، داستانها و لطایف و ظرایفى را چاشنى کرده است تا خواننده را ملال حاصل نشده و رغبت به خواندن آن، همیشگى باشد .
مسعودى در ارائه مطالب تاریخى از جغرافیا بهره برده است . ترجمه رایج «مروج الذهب» به زبان فارسى با قلم «ابو القاسم پاینده» در 2 جلد توسط انتشارات علمى و فرهنگى چاپ شده است .
2. فرق و مذاهب (ملل و نحل):
– فرق و مذاهب کلامی ( استاد ربانی گلپایگانی ) ناشر: مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی”ص” وابسته به جامعة المصطفی “ص” العالیة
– آشنایی با فرق و مذاهب ( آقای رضا برنجکار )
– تاریخ شیعه و فرقههای آن تا قرن چهارم؛ محمد جواد مشکور، تهران، کتابفروشی اشراقی، 1362 ش
– فرهنگ فرق اسلامی ،محمدجواد مشکور، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵،
– آیین وهابیت ( آیت الله سبحانی)
No comment