تحقق اراده، به خصوص برای سلوک و حرکت در مسیر سلوک، دارای مبادی و فرایند زیر است:
شناخت سلوک
تا زمانی که آدمی خود و کمال مطلوب خود را نمیشناسد و از استعداد خود برای رسیدن به کمال و تعالی روحی در غفلت و بیخبری به سر میبرد، اراده و شوقی برای سلوک احساس نمیکند. برای تحقق اراده و حرکت در مسیر سلوک، غفلت زدایی و کسب آگاهی نسبت به سلوک، ضرورت قطعی دارد.
شناخت مبدأ و معاد، ارزش و جایگاه انسان در آفرینش، هدف زندگی و خلقت، نقش دین و بندگی خدا در کمال و سعادت انسان، جایگاه نماز و واجبات دیگر در دینداری و سلوک، تأثیر گناه و عواقب ترک بندگی خدا و اطلاعاتی ازایندست که در آموزههای دین مطرح میشود، زمینهساز تحقق اراده برای حرکت در راه خدا است؛ بنابراین مطالعات و تحقیقات مستمر در زمینه سلوک، اراده انسان را برای حرکت در مسیر تعالی روحی تقویت مینماید.
تصدیق فواید و آثار آن
عامل دوم، بعد از شناخت تصوری سلوک و سلوک، تصدیق فواید و آثار آن است. شناخت سلوک لازم است، اما کافی نیست، باور و تصدیق نسبت به فواید و آثار و نتایج آن و همچنین احساس نیاز ضروری به سلوک، برای تحقق اراده و اقدام عملی لازم است. در پایان کتاب به برخی از آثار و نتایج گرانسنگ سلوک اشاره شده است.
شوق مؤکد يا احساس قوي
آگاهی و بیداری و شوق سلوک و بندگی حقایقی تشکیکی و دارای مراتب است؛ لذا به هر مقدار که سطح آگاهی انسان نسبت به حقیقت زندگی، سلوک و بندگی و آثار و فواید و نتایج گرانبهای آن و همچنین عظمت روح و گستردگی استعداد انسان و حقایق دیگر حیات، افزایش مییابد، سالک شوق بیشتری برای رسیدن به کمال و قرب الهی خواهد داشت.
پس به آگاهی و بیداری حاصل در ابتدای سلوک نباید بسنده کرد، چون ممکن است به قدری ضعیف باشد که نتواند رهرو را برای تحمل سختیهای راه خدا آماده سازد، اما با کوشش در عرصه تحقیق و مطالعه و علمآموزی مستمر، سالک به آگاهی بیشتری نسبت به حقایق پیش گفته، دست مییابد و به تدریج شوق بیشتری در وجودش شکوفا میشود و این شوق مؤکد، طلب عاشقانه قرب به خدا و کمال را تحقق میبخشد و اراده سالک را برای حرکت تقویت میکند.
No comment