عبادت و بندگی خدا، آثار و فواید بسیاری برای انسان در زندگی دارد، ولی فلسفه اصلی آن، استعانت و استمداد از ذات الهی در مسیر کمال انسانی است و هدف و انگیزه مهم انجام واجبات و ترک محرمات، کسب رضایت خدای متعال است.
بنده در این مرحله از عبودیت، با انجام هر عمل واجب دینی و ترک هر عمل حرام و گناه آلود، دائم در پی کسب رضایت خداست؛ چراکه در این مرحله از طریق تحصیل رضایت، به خداوند نزدیک میشود و از خدای متعال برای وصول به کمالات انسانی و الهی استمداد میجوید.
در این راستا رضایت دوطرفه انسان و خداوند، نهایت آرزوی سالکان و عارفان و برترین درجه سعادتمندی انسان مؤمن در زندگی است.
قرآن میفرماید:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ؛ جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ؛[1]
آنانکه ایمان آوردند و نیکوکار شدند آنها به حقیقت بهترین اهل عالماند. پاداش آنها نزد خدایشان باغهای بهشت عدن است که نهرها زیر درختانش جاری است و در آن بهشت ابد جاودان متنعّماند، خدا از آنها خشنود و آنها هم از خدا خشنودند. این بهشت مخصوص کسی است که از خدا ترسد (و به طاعت او پردازد).
از این آیه استفاده میشود که بهترین انگیزه عبادت و بندگی، کسب رضایت و خشنودی دوطرفه خداوند از انسان و انسان از خداست و سالک در این وادی برای رسیدن به رضایت خدای متعال تلاش میکند.
نیت انسان مؤمن در تمام اعمال دینی، کمال انسانی و قرب الهی است، اما بدون رضایت خدا، محال است کسی به چنین مقصد اعلایی دست یابد! حتی اگر کسی نگاه آخرت گرایانه داشته باشد و بگوید: من نگاهم به دنیا نیست و فقط برای اینکه در قیامت اهل نجات و بهشت شوم، خودسازی میکنم، رسیدن به چنین هدفی جز با رضایت خدا امکانپذیر نمیشود.
[1] بینه، آیه 7 و 8.
No comment